Lượng từ trong tiếng Hoa là loại từ biểu thị đơn vị của người, sự vật hiện tượng hoặc đơn vị của động tác hành vi. Trong bài này, chúng tôi giới thiệu lượng từ của người, sự vật hiện (danh lượng, lượng từ của danh từ)

Có rất nhiều lượng từ, đối với người mới học chỉ cần nắm những lượng từ cơ bản sau:

个 [gè]       : LT chỉ người, vật

名 [míng]   : LT chỉ người

位 [wèi]      : LT chỉ người (tôn xưng)

辆 [liàng]   : LT của các loại xe

本 [běn]    : LT của sách

双 [shuāng]  : đôi (đũa, giày …)

段 [duàn]     : (lượng từ) đoạn, khúc

条 [tiáo]        : LT của những thứ dài dài

块 [kuài]       : (lượng từ) cục, miếng

只 [zhī]         : LT của động vật …

件 [jiàn]        : lượng từ

种 [zhǒng]    : LT về chủng loại

台 [tái ]         : LT về máy móc

座 [zuò ]       : LT của công trình to lớn

张 [zhāng]    : LT của tấm, tờ, có bề mặt phẳng

把 [bǎ]          : lượng từ dù, ghế …

Lượng từ thường dùng kèm với số lượng từ và chỉ định từ.

Lưu ý, khi biểu thị số lượng là 2, chúng ta không dùng  二 [èr]  (số đếm) mà dùng 两 [liǎng] (số lượng). 

Chỉ định từ có hai từ sau: 

这 [ zhè]   : this, these

那 [nà, nèi]   : that, those

Lượng từ thường xuất hiện trong những kết cấu sau:

số + lượng + danh

chỉ + lượng + danh

哪 + lượng + danh

每 + lượng + danh

chỉ + số + lượng + danh

哪 +  số + lượng + danh

Lưu ý: khi số lượng là 1 có thể lược bỏ, ví dụ:

这一个学生  =  这个学生

那一名老师  =  那名老师

那一本书      =  那本书

MỘT VÀI VÍ DỤ VỀ CÁCH DÙNG CỦA LƯỢNG TỪ

一个学生

两个越南学生

三个留学生

四个美国留学生

一位老师

两位日本老师

三位汉语老师

四位美国老师

一个人

两个台湾人

三个法国人

四个韩国人 [hán gúo rén]

一个国家

两本书

三本音乐杂志

四本汉日词典

这个学生

那个越南学生

这三个留学生

那个美国留学生

这一位老师

那两位日本老师

这三位汉语老师

那四位美国老师

这个人

那个台湾人

这个法国人

那个韩国人[hán gúo rén]

这个国家

那本书

这本音乐杂志

那本汉日词典

这个朋友

那个好朋友

这个美国朋友

那个同屋

哪个朋友

每个学生

哪个国家

哪三个美国学生

哪两本音乐杂志

每个国家

BỘ THỦ LÀ GÌ ?

Bộ thủ là một yếu tố quan trọng của Hán tự, giúp việc tra cứu Hán tự tương đối dễ dàng vì nhiều chữ được gom thành nhóm có chung một bộ thủ. Từ đời Hán, Hứa Thận 許慎 phân loại chữ Hán thành 540 nhóm hay còn gọi là 540 bộ. Thí dụ, những chữ 論 , 謂 , 語 đều liên quan tới ngôn ngữ, lời nói, đàm luận v.v… nên được xếp chung vào một bộ, lấy bộ phận 言 (ngôn) làm bộ thủ (cũng gọi là «thiên bàng» 偏旁). Đến đời Minh, Mai Ưng Tộ 梅膺祚 xếp gọn lại còn 214 bộ thủ và được dùng làm tiêu chuẩn cho đến nay. Phần lớn các bộ thủ của 214 bộ đều là chữ tượng hình và hầu như dùng làm bộ phận chỉ ý nghĩa trong các chữ theo cấu tạo hình thanh (hay hài thanh). Mỗi chữ hình thanh gồm bộ phận chỉ ý nghĩa (hay nghĩa phù 義符 ) và bộ phận chỉ âm (hay âm phù 音符 ). Đa số Hán tự là chữ hình thanh, nên tinh thông bộ thủ là một điều kiện thuận lợi tìm hiểu hình-âm-nghĩa của Hán tự. Phần sau đây giải thích ý nghĩa 214 bộ, trình bày như sau:

Ý NGHĨA 214 BỘ THỦ.

Số thứ tự – tự dạng & biến thể – âm Hán Việt – âm Bắc Kinh – ý nghĩa.
1.一nhất (Yī) = số một
2.〡cổn (Kǔn) = nét sổ
3丶 chủ (Zhǔ) = điểm, chấm
4丿 phiệt (Piě) = nét sổ xiên qua trái
5乙 ất (Yī) = vị trí thứ hai trong thiên can
6亅 quyết (Jué ) = nét sổ có móc
7. 二nhị (Èr ) = số hai
8.亠 đầu (Tóu ) =(không có nghĩa)
9.人nhân (Rén )=người
10.儿nhân (Rén ) =người
11.入nhập (rù )=vào
12.八 bát (Bā ) = số tám
13.冂quynh (Jiōng )= vùng biên giới xa; hoang địa
14.冖mịch ( mì)= trùm khăn lên
15. 冫băng (Bīng) =nước đá
16.几kỷ (Jǐ) 51E0 =ghế nhựa
17.凵khảm (Kǎn) = há miệng
18. 刀 đao (dāo) (刂)= con dao, cây đao (vũ khí)
19. 力 lực (lì) = sức mạnh
20. 勹 bao (bā) = bao bọc
21. 匕 chuỷ (bǐ) = cái thìa (cái muỗng)
22. 匚 phương (fāng) = tủ đựng
23. 匚 hệ (xǐ) = che đậy, giấu giếm
24. 十 thập (shí) = số mười
25. 卜 bốc (bǔ) = xem bói
26. 卩 tiết (jié) = đốt tre
27. 厂 hán (hàn) = sườn núi, vách đá
28. 厶 khư, tư (sī) = riêng tư
29. 又 hựu (yòu) = lại nữa, một lần nữa
30. 口 khẩu (kǒu) = cái miệng
31. 囗 vi (wéi) = vây quanh
32. 土 thổ (tǔ) = đất
33. 士 sĩ (shì) = kẻ sĩ
34. 夂 trĩ (zhǐ) = đến ở phía sau
35. 夊 tuy (sūi) = đi chậm
36. 夕 tịch (xì) = đêm tối
37. 大 đại (dà) = to lớn
38. 女 nữ (nǚ) = nữ giới, con gái, đàn bà
39. 子 tử (zǐ) = con; tiếng tôn xưng: «Thầy», «Ngài»
40. 宀 miên (mián) = mái nhà mái che
41. 寸 thốn (cùn) = đơn vị «tấc» (đo chiều dài)
42. 小 tiểu (xiǎo) = nhỏ bé
43. 尢 uông (wāng) = yếu đuối
44. 尸 thi (shī) = xác chết, thây ma
45. 屮 triệt (chè) = mầm non, cỏ non mới mọc
46. 山 sơn (shān) = núi non
47. 巛 xuyên (chuān) = sông ngòi
48. 工 công (gōng) = người thợ, công việc
49. 己 kỷ (jǐ) = bản thân mình
50. 巾 cân (jīn) = cái khăn
51. 干 can (gān) = thiên can, can dự
52. 幺 yêu (yāo) = nhỏ nhắn
53. 广 nghiễm (ān) = mái nhà
54. 廴 dẫn (yǐn) = bước dài
55. 廾 củng (gǒng) = chắp tay
56. 弋 dặc (yì) = bắn, chiếm lấy
57. 弓 cung (gōng) = cái cung (để bắn tên)
58. 彐 kệ (jì) = đầu con nhím
59 彡 sam (shān) = lông tóc dài
60. 彳 xích (chì) = bước chân trái
61. 心 tâm (xīn) (忄)= quả tim, tâm trí, tấm lòng
62. 戈 qua (gē) = cây qua (một thứ binh khí dài)
63. 戶 hộ (hù) = cửa một cánh
64. 手 thủ (shǒu) (扌)= tay
65. 支 chi (zhī) = cành nhánh
66. 攴 phộc (pù) (攵)= đánh khẽ
67. 文 văn (wén) = văn vẻ, văn chương, vẻ sáng
68. 斗 đẩu (dōu) = cái đấu để đong
69. 斤 cân (jīn) = cái búa, rìu
70. 方 phương (fāng) = vuông
71. 无 vô (wú) = không
72. 日 nhật (rì) = ngày, mặt trời
73. 曰 viết (yuē) = nói rằng
74. 月 nguyệt (yuè) = tháng, mặt trăng
75. 木 mộc (mù) = gỗ, cây cối
76. 欠 khiếm (qiàn) = khiếm khuyết, thiếu vắng
77. 止 chỉ (zhǐ) = dừng lại
78. 歹 đãi (dǎi) = xấu xa, tệ hại
79. 殳 thù (shū) = binh khí dài
80. 毋 vô (wú) = chớ, đừng
81. 比 tỷ (bǐ) = so sánh
82. 毛 mao (máo) = lông
83. 氏 thị (shì) = họ
84. 气 khí (qì) = hơi nước
85. 水 thuỷ (shǔi) (氵)= nước
86. 火 hỏa (huǒ) (灬)= lửa
87. 爪 trảo (zhǎo) = móng vuốt cầm thú
88. 父 phụ (fù) = cha
89. 爻 hào (yáo) = hào âm, hào dương (Kinh Dịch)
90. 爿 tường (qiáng) (丬)= mảnh gỗ, cái giường
91. 片 phiến (piàn) = mảnh, tấm, miếng
92. 牙 nha (yá) = răng
93. 牛 ngưu (níu) , 牜= trâu
94. 犬 khuyển (quản) (犭)= con ***
95. 玄 huyền (xuán) = màu đen huyền, huyền bí
96. 玉 ngọc (yù) = đá quý, ngọc
97. 瓜 qua (guā) = quả dưa
98. 瓦 ngõa (wǎ) = ngói
99. 甘 cam (gān) = ngọt
100. 生 sinh (shēng) = sinh đẻ, sinh sống
101. 用 dụng (yòng) = dùng
102. 田 điền (tián) = ruộng
103. 疋 thất (pǐ) ( 匹)=đơn vị đo chiều dài, tấm (vải)
104. 疒 nạch (nǐ) = bệnh tật
105. 癶 bát (bǒ) = gạt ngược lại, trở lại
106. 白 bạch (bái) = màu trắng
107. 皮 bì (pí) = da
108. 皿 mãnh (mǐn) = bát dĩa
109. 目 mục (mù) = mắt
110. 矛 mâu (máo) = cây giáo để đâm
111. 矢 thỉ (shǐ) = cây tên, mũi tên
112. 石 thạch (shí) = đá
113. 示 thị; kỳ (shì) (礻)= chỉ thị; thần đất
114. 禸 nhựu (róu) = vết chân, lốt chân
115. 禾 hòa (hé) = lúa
116. 穴 huyệt (xué) = hang lỗ
117. 立 lập (lì) = đứng, thành lập
118. 竹 trúc (zhú) = tre trúc
119. 米 mễ (mǐ) = gạo
120. 糸 mịch (mì) (糹, 纟)= sợi tơ nhỏ
121. 缶 phẫu (fǒu) = đồ sành
122. 网 võng (wǎng) (罒, 罓)= cái lưới
123. 羊 dương (yáng) = con dê
124. 羽 vũ (yǚ) (羽)= lông vũ
125. 老 lão (lǎo) = già
126. 而 nhi (ér) = mà, và
127. 耒 lỗi (lěi) = cái cày
128. 耳 nhĩ (ěr) = tai (lỗ tai)
129. 聿 duật (yù) = cây bút
130. 肉 nhục (ròu) = thịt
131. 臣 thần (chén) = bầy tôi
132. 自 tự (zì) = tự bản thân, kể từ
133. 至 chí (zhì) = đến
134. 臼 cữu (jiù) = cái cối giã gạo
135. 舌 thiệt (shé) = cái lưỡi
136. 舛 suyễn (chuǎn) = sai suyễn, sai lầm
137. 舟 chu (zhōu) = cái thuyền
138. 艮 cấn (gèn) = quẻ Cấn (Kinh Dịch); dừng, bền cứng
139. 色 sắc (sè) = màu, dáng vẻ, nữ sắc
140. 艸 thảo (cǎo) (艹)= cỏ
141. 虍 hô (hū) = vằn vện của con hổ
142. 虫 trùng (chóng) = sâu bọ
143. 血 huyết (xuè) = máu
144. 行 hành (xíng) , = đi, thi hành, làm được
145. 衣 y (yī) (衤)= áo
146. 襾 á (yà) = che đậy, úp lên
147. 見 kiến (jiàn) (见)= trông thấy
148. 角 giác (jué) = góc, sừng thú
149. 言 ngôn (yán) , = nói
150. 谷 cốc (gǔ) = khe nước chảy giữa hai núi, thung lũng
151. 豆 đậu (dòu) = hạt đậu, cây đậu
152. 豕 thỉ (shǐ) = con heo, con lợn
153. 豸 trãi (zhì) = loài sâu không chân
154. 貝 bối (bèi) (贝)=vật báu
155. 赤 xích (chì) = màu đỏ
156. 走 tẩu (zǒu) , 赱= đi, chạy
157. 足 túc (zú) = chân, đầy đủ
158. 身 thân (shēn) = thân thể, thân mình
159. 車 xa (chē) (车)= chiếc xe
160. 辛 tân (xīn) = cay
161. 辰 thần (chén) , =nhật, nguyệt, tinh; thìn (12 chi)
162. 辵 sước (chuò) (辶 )=chợt bước đi chợt dừng lại
163. 邑 ấp (yì) (阝)= vùng đất, đất phong cho quan
164. 酉 dậu (yǒu) = một trong 12 địa chi
165. 釆 biện (biàn) = phân biệt
166. 里 lý (lǐ) = dặm; làng xóm
167. 金 kim (jīn) = kim loại; vàng
168. 長 trường (cháng) (镸 , 长)= dài; lớn (trưởng)
169. 門 môn (mén) (门)= cửa hai cánh
170. 阜 phụ (fù) (阝- )=đống đất, gò đất
171. 隶 đãi (dài) = kịp, kịp đến
172. 隹 truy, chuy (zhuī) = chim đuôi ngắn
173. 雨 vũ (yǚ) = mưa
174. 青 thanh (qīng) (靑)= màu xanh
175. 非 phi (fēi) = không
176. 面 diện (miàn) (靣)= mặt, bề mặt
177. 革 cách (gé) = da thú; thay đổi, cải cách
178. 韋 vi (wéi) (韦)= da đã thuộc rồi
179. 韭 phỉ, cửu (jiǔ) = rau phỉ (hẹ)
180. 音 âm (yīn) = âm thanh, tiếng
181. 頁 hiệt (yè) (页)= đầu; trang giấy
182. 風 phong (fēng) (凬, 风)= gió
183. 飛 phi (fēi) (飞 )= bay
184. 食 thực (shí) (飠, 饣 )= ăn
185. 首 thủ (shǒu) = đầu
186. 香 hương (xiāng) = mùi hương, hương thơm
187. 馬 mã (mǎ) (马)= con ngựa
188. 骫 cốt (gǔ) = xương
189. 高 cao (gāo) = cao
190. 髟 bưu, tiêu (biāo) = tóc dài; sam (shān)=cỏ phủ mái nhà
191. 鬥 đấu (dòu) = chống nhau, chiến đấu
192. 鬯 sưởng (chàng) 9B2F= rượu nếp; bao đựng cây cung
193. 鬲 cách (gé) =tên một con sông xưa; (lì)= cái đỉnh
194. 鬼 quỷ (gǔi) =con quỷ
195. 魚 ngư (yú) (鱼)= con cá
196. 鳥 điểu (niǎo) (鸟)= con chim
197. 鹵 lỗ (lǔ) = đất mặn
198. 鹿 lộc (lù) = con hươu
199. 麥 mạch (mò) (麦)= lúa mạch
200. 麻 ma (má) = cây gai
201. 黃 hoàng (huáng) = màu vàng
202. 黍 thử (shǔ) = lúa nếp
203. 黑 hắc (hēi) = màu đen
204. 黹 chỉ (zhǐ) = may áo, khâu vá
205. 黽 mãnh (mǐn) = con ếch; cố gắng (mãnh miễn)
206. 鼎 đỉnh (dǐng) = cái đỉnh
207. 鼓 cổ (gǔ) = cái trống
208. 鼠 thử (shǔ) = con chuột
209. 鼻 tỵ (bí) = cái mũi
210. 齊 tề (qí) (斉 , 齐 )= ngang bằng, cùng nhau
211. 齒 xỉ (chǐ) (齿, 歯 )= răng
212. 龍 long (lóng) (龙 )= con rồng
213. 龜 quy (guī) (亀, 龟 )=con rùa
214. 龠 dược (yuè) = sáo 3 lỗ

Nguồn: sưu tầm từ internet

– Trong tiếng Hoa, thành phần bổ nghĩa cho danh từ đều đứng trước danh từ.

– Về mặt khái niệm, danh từ được bổ nghĩa được gọi là trung tâm ngữ (từ trung tâm), còn thành phần bổ nghĩa cho từ trung tâm được gọi là định ngữ.

Ví dụ:

汉语词典        ：Chinese dictionary

美国学生        ：American students

好朋友            ：good friend

– Một danh từ trung tâm (trung tâm ngữ) có thể có nhiều định ngữ, ví dụ:

美国好学生   

汉语音乐杂志

– Cụm từ bao gồm cả danh từ trung tâm và thành phần phụ được gọi là kết cấu định ngữ. Kết cấu định ngữ thường được mô hình hóa bằng công thức sau:

Ví dụ: 

美国好学生   

汉语音乐杂志

很好的学生

Những trường hợp làm định ngữ thường gặp

– Đại từ làm định ngữ

– Tính từ làm định ngữ

– Danh từ làm định ngữ

– Động từ làm định ngữ

Trường hợp 1:

ĐẠI TỪ NHÂN XƯNG LÀM ĐỊNH NGỮ

– Đại từ nhân xưng: 你，我，他，我们，你们，他们

– Khi đại từ nhân xưng làm định ngữ sẽ biểu thị quan hệ sở hữu (cách dùng gần giống tính từ sở hữu – possessive adjectives trong tiếng Anh). Ví dụ: 

你的    : your

我的    : my

他的    : his

她的    : her

它的    : its

我们的  : our

你们的  : your

他们的  : their

它们的  : their

我的书      : my book

他的词典  : his dictionary

你的杂志  : your magazine

她的学生  : her students

你的老师  : your teacher

Chú ý: Được tỉnh lược chữ 的 khi đại từ nhân xưng làm định ngữ cho những danh từ là:

1). người nhà, người cùng nơi học tập, công tác;

2). những đơn vị hoặc cơ quan công tác, học tập, sinh sống.

Ví dụ:

我爸爸

他同学    

你们公司